Ag Iniúchadh Dearcthaí Mhúinteoirí faoi Oiliúint i dtreo Mhúineadh Trí Ghaeilge: Tionchar Teicnící Spraíúla agus Rannpháirteacha ar Aistriú Dearcthaí - Ní Dhomhnaill, Fiona (Trinity College Dublin, School of Education, 2025)
"Déanann an staidéar seo iniúchadh ar dhearcadh múinteoirí faoi oiliúint i leith teagasc trí Ghaeilge agus scrúdaíonn sé straitéisí chun tuairimí diúltacha a athrú agus úsáid níos mó a chur chun cinn sa Ghaeilge san oideachas. Tá an taighde dírithe ar 25 múinteoir faoi oiliúint atá cláraithe i gcúrsa dhá sheachtain ag Coláiste Gaeilge, agus freagraítear dhá phríomhcheist: (a) Cad iad na dearcthaí ginearálta i leith teagasc trí Ghaeilge? agus (b) Conas a athraíonn na dearcthaí sin tar éis cúrsa a chríochnú ina n-úsáidtear modhanna teagaisc spreagúla? Tugtar spreagadh don taighde seo de bharr béim na Roinne Oideachais Agus Óige ar úsáid na Gaeilge a mhéadú ar fud an churaclaim, agus freagraíonn sé don dúshlán leanúnach nach bhfuil an Ghaeilge á húsáid go minic, ach díreach nuair is gá. Tá gá le fiosrú an bhféadfaí modhanna teagaisc eile a úsáid chun úsáid phraiticiúil na Gaeilge sna seomraí ranga a fheabhsú. Úsáidtear cur chuige cáilíochtúil agus bailítear sonraí i gColáiste Gaeilge,áit ina dtéann mic léinn le Gaeilge a fhoghlaim nó le feabhas a chur ar a scileanna teanga, go minic i gceantair Ghaeltachta.. Tugtar ceistneoirí leathstruchtúrtha do na múinteoirí faoi oiliúint chun a dtuairim maidir le teagasc trí Ghaeilge a fháil. Léiríonn an cúrsa ábhar téamach agus modhanna teagaisc a ailíníonn leis an gcuraclam caighdeánach. Ag deireadh an chúrsa, reáchtáiltear grúpa fócais leis na rannpháirtithe chun tuiscint níos doimhne a fháil ar athruithe i gcaighdeán na ndearcadh. Cuireann an teaglaim de cheistneoirí leathstruchtúrtha agus grúpaí fócas ar chumas freagraí saibhre, oscailte a fháil agus téamaí coitianta a aithint. Tá súil leis go léiríonn na torthaí athrú dearfach ar na dearcadh, le muinín agus spreagadh méadaithe ag na múinteoirí faoi oiliúint úsáid na Gaeilge a chur chun cinn ina dteagasc. Críochnaíonn an staidéar le dearbhú gur féidir le modhanna teagaisc nuálacha, spreagúla cur le hullmhúchán na múinteoirí Gaeilge a úsáid go gníomhach, rud a thacaíonn le cuspóirí forleathana na Roinne Oideachais agus Óige chun an Ghaeilge a athbheochan sna scoileanna.